Το καλάθι σας είναι άδειο
Συντακτική ομάδα του heals, 26-01-2026
Όλοι οι συγγραφείς
Βιταμίνη Β12: Κάθε πότε τη χορηγούμε;
Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για ενέργεια, νευρολογική λειτουργία και παραγωγή αίματος. Αλλά κάθε πότε πρέπει να τη λαμβάνουμε για να αποδώσει πραγματικά;
Πίνακας Περιεχομένων
- 1. Τι είναι η βιταμίνη Β12
- 2. Βιταμίνη Β12 φυσιολογικές τιμές
- 3. Προτάσεις Heals για Β12
- 4. Πόσο καιρό μπορώ να παίρνω βιταμίνη Β12
- 5. Πώς ξέρω ποια μορφή να επιλέξω;
- 6. Συμπέρασμα
Τι είναι η βιταμίνη Β12
Η βιταμίνη Β12, η οποία ονομάζεται και κοβαλαμίνη, είναι μια βασική υδατοδιαλυτή βιταμίνη του συμπλέγματος Β, που συμμετέχει:
- στον μεταβολισμό των κυττάρων,
- στην σύνθεση DNA,
- στην παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων και
- στην φυσιολογική λειτουργία του νευρικού συστήματος, μέσω της συμμετοχής της στη σύνθεση της μυέλινης και στην ωρίμανση των ερυθρών αιμοσφαιρίων του μυελού των οστών.
Ακόμη, βοηθάει στην μείωση της κόπωσης και της εξάντλησης και στην διατήρηση της πνευματικής διαύγειας και της μνήμης.
Αναλυτικότερα, επάγει την ομαλή λειτουργία του νευρικού συστήματος επειδή συμμετέχει στην σύνθεση και διατήρηση της μυελίνης, η οποία αποτελεί το λιπιδικό περίβλημα των νευρώνων, με αποτέλεσμα να τους μονώνει και να εξασφαλίζει την ομαλή και αμετάκλητη μεταφορά των νευρικών ερεθισμάτων. Σε περίπτωση ελλείψεων στην ποσότητα της Β12 στο σώμα, διαταράσσεται η αγωγιμότητα των νευρώνων εξαιτίας πιθανής βλάβης στην μυελίνη και οδηγεί σε νευρολογικά συμπτώματα, όπως μυρμήγκιασμα των άκρων, αίσθημα καύσου, μούδιασμα και διαταραχές στην ισορροπία.
Επιπλέον, η Β12 συμμετέχει στην σύνθεση νευροδιαβιβαστών που διεκπεραιώνουν την επικοινωνία μεταξύ των νευρικών κυττάρων. Με αυτόν τον τρόπο, συμβάλλει στη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας, της μνήμης και της συγκέντρωσης, ενώ έλλειψη στην Β12 συνοδεύεται από διαταραχές στη διάθεση.
Καθημερινά σε ενήλικες προτείνεται η λήψη 2-2,5 μg ανά ημέρα, και αυξάνεται ελαφρώς στην περίοδο της εγκυμοσύνης (2,6 μg) και του θηλασμού (2,8 μg). Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό να καταναλώνονται καθημερινά τροφές πλούσιες σε Β12, όπως κόκκινο κρέας, συκώτι, ψάρια και θαλασσινά, αβγά και γαλακτοκομικά.
Άτομα που έχουν επιλέξει vegan ή vegetarian διατροφή παρουσιάζουν συχνά ελλείψεις στην Β12 οπότε είναι σημαντικό να το ελέγχουν συχνά.
Βιταμίνη Β12 φυσιολογικές τιμές
Οι φυσιολογικές τιμές της Βιταμίνης Β12 (κοβαλαμίνης) στο αίμα ποικίλλουν ελαφρώς ανάλογα με το εργαστήριο, αλλά γενικά κυμαίνονται ως εξής:
- Φυσιολογικό εύρος: περίπου 200–900 pg/mL (πικογραμμάρια ανά χιλιοστόλιτρο) ή 148–665 pmol/L
- Ανεπάρκεια: συνήθως <200 pg/mL (<148 pmol/L)
- Οριακή τιμή: περίπου 200–300 pg/mL (148–221 pmol/L)
- Υψηλές τιμές: >900 pg/mL (>665 pmol/L), που μπορεί να οφείλονται σε συμπληρώματα ή σπάνια σε ορισμένες παθολογικές καταστάσεις.
Προτάσεις Heals για Β12
Πόσο καιρό μπορώ να παίρνω βιταμίνη Β12
Η βιταμίνη Β12 θεωρείται ασφαλής για μακροχρόνια χρήση, ακόμα και σε υψηλές δόσεις, γιατί είναι υδατοδιαλυτή και τυχόν πλεονάζουσα ποσότητα αποβάλλεται με τα ούρα. Συνήθως δεν υπάρχει αυστηρός χρονικός περιορισμός για τη λήψη συμπληρωμάτων Β12, ειδικά σε περιπτώσεις ανεπάρκειας ή αυξημένων αναγκών (π.χ. ηλικιωμένοι, χορτοφάγοι, προβλήματα απορρόφησης).
Η δόση και η διάρκεια εξαρτώνται από τον λόγο λήψης:
- Προληπτικά: μικρές δόσεις (π.χ. 25–100 μg/ημέρα) μπορούν να λαμβάνονται μακροχρόνια.
- Αντιμετώπιση ανεπάρκειας: υψηλότερες δόσεις (π.χ. 500–1000 μg/ημέρα ή ενδομυϊκά) για μερικούς μήνες, υπό ιατρική παρακολούθηση.
Heals tip: Συνίσταται έλεγχος επιπέδων Β12 και αιματολογικών παραμέτρων κάθε λίγους μήνες σε περιπτώσεις θεραπείας ανεπάρκειας.
| Μορφή | Δοσολογία | Πότε την λαμβάνουμε | Σημαντικές σημειώσεις |
|---|---|---|---|
| Δισκία / Κάψουλες | 25–100 μg καθημερινά (προληπτικά) | Πρωί, με ή χωρίς φαγητό | Ακολουθούμε συνέπεια, ίδια ώρα κάθε μέρα |
| Υπογλώσσια δισκία / σταγόνες | 50–500 μg | Πριν το γεύμα, κάτω από τη γλώσσα | Αφήνουμε να διαλυθεί πλήρως για καλύτερη απορρόφηση |
| Ενέσιμη μορφή (IM/IV) | 500–1000 μg ή όπως συνταγογραφεί ο γιατρός | Σύμφωνα με ιατρική οδηγία | Χρησιμοποιείται σε σοβαρές ανεπάρκειες ή δυσκολία απορρόφησης |
Πώς ξέρω ποια μορφή να επιλέξω;
Τα συμπληρώματα που κυκλοφορούν περιέχουν Β12 σε μορφή μέθυλο-κοβαλαμίνης και κύανο-κοβαλαμίνης. Διατίθενται σε μορφή καταπινόμενης κάψουλας, υπογλώσσιου δισκίου, σταγόνες ή spray για υπογλώσσιο ψεκασμό και σε ενέσιμη μορφή. Η ενέσιμη μορφή περιέχει υδροξυ-κοβαλαμίνη και χρησιμοποιείται για σοβαρές ελλείψεις, καθώς προσφέρει μεγάλη διάρκεια δράσης, κατόπιν οδηγίας του γιατρού.
Η κύανο-κοβαλαμίνη δεν είναι η βιοενεργή μορφή της Β12, μετατρέπεται στο σώμα σε μέθυλο-κοβαλαμίνη (ενεργή μορφή) και σε αδενοσυλο-κοβαλαμίνη, η οποία αποτελεί την κύρια μορφή αποθήκευσης της Β12 στο ήπαρ. Η μέθυλο-κοβαλαμίνη είναι η ενεργή μορφή της Β12 και δρα άμεσα, χωρίς να χρειάζεται μετατροπή στο σώμα. Επομένως, για την άμεση αποκατάσταση των επιπέδων Β12 και για την ανακούφιση από έντονα νευροπαθητικά συμπτώματα και κόπωση, προτείνεται η επιλογή μέθυλο- κοβαλαμίνης, που θα λειτουργήσει άμεσα, ενώ ταυτόχρονα δεν κινδυνεύει από μειωμένη μετατροπή της Β12 στην ενεργή μορφή εξαιτίας πιθανού πολυμορφισμού στο αντίστοιχο ένζυμο.
Για χορτοφάγους και για σοβαρές ελλείψεις, προτείνεται η επιλογή κύανο-κοβαλαμίνης, η οποία θα συμμετέχει στην σχηματισμό αποθηκών στο σώμα. Πολύ συχνά απαιτείται και η εναλλαγή ανάμεσα στις δύο μορφές για ένα πιο πλαισιωμένο αποτέλεσμα. Για να ενισχύσουμε περισσότερο την απορρόφηση της Β12, μπορούμε να επιλέξουμε λιποσωμιακές μορφές, που εγκλωβίζουν την βιταμίνη σε λιπιδικές μεμβράνες για ραγδαία αύξηση της βιοδιαθεσιμότητας και προστασία της βιταμίνης κατά της διέλευσή της από τον γαστρεντερικό σωλήνα.
Συμπέρασμα
Η βιταμίνη Β12 δεν είναι απλώς ένα ακόμα συμπλήρωμα, αλλά ένα βασικό στοιχείο για την καλή λειτουργία του οργανισμού και την προστασία του νευρικού συστήματος. Ας ακούμε το σώμα μας όταν μας μιλάει και ας φροντίζουμε να έχει πάντα τους δομικούς λίθους που χρειάζεται για να λειτουργεί ομαλά.
