Το καλάθι σας είναι άδειο
Συντακτική ομάδα του heals, 14-10-2026
Όλοι οι συγγραφείς
Ενέσεις και χάπια αδυνατίσματος: Πώς μας ωφελούν και ποιους κινδύνους κρύβουν
Η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Η ανάπτυξη νέων θεραπειών, και ιδιαίτερα των αγωνιστών GLP-1 και των νεότερων διπλών αγωνιστών GIP/GLP-1, προσφέρει πλέον τη δυνατότητα σημαντικής απώλειας βάρους σε ανθρώπους που δυσκολεύονται να επιτύχουν ή να διατηρήσουν το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Πίνακας Περιεχομένων
- 1. Μια νέα εποχή στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας
- 2. Ποια είναι οι κυριότερες αγωγές και πώς λειτουργούν;
- 3. Προτάσεις Heals
- 4. Ποιος μπορεί να χρησιμοποιήσει αγωγές αδυνατίσματος και για πόσο;
- 5. Οι καθημερινές συνήθειες που κάνουν τη διαφορά
Μια νέα εποχή στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας
Η μεγάλη δημοσιότητα γύρω από τις λεγόμενες «ενέσεις αδυνατίσματος» έχει δημιουργήσει αρκετές παρανοήσεις. Πρόκειται για θεραπείες και όχι για μια εύκολη ή αισθητική λύση απώλειας μερικών κιλών. Η παχυσαρκία είναι μια χρόνια, πολυπαραγοντική νόσος και, όταν υπάρχει η κατάλληλη ιατρική ένδειξη, η εξατομικευμένη θεραπευτική αγωγή μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην αντιμετώπισή της.
Οι περισσότερες αγωγές διαχείρισης βάρους χρησιμοποιούνται παράλληλα με υποθερμιδική διατροφή και αυξημένη φυσική δραστηριότητα.
Είναι επίσης σημαντικό να ξεχωρίζουμε τις αγωγές που είναι εγκεκριμένες για τη διαχείριση της παχυσαρκίας από εκείνες που μπορεί να προκαλούν απώλεια βάρους αλλά έχουν διαφορετική επίσημη ένδειξη. Για παράδειγμα, η σεμαγλουτίδη είναι εγκεκριμένη στην ΕΕ για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και όχι για τη θεραπεία της παχυσαρκίας. Αντίστοιχα, η τιρζεπατίδη έχει στην Ευρωπαϊκή Ένωση εγκεκριμένη ένδειξη τόσο για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 όσο και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, για τη διαχείριση του σωματικού βάρους.
Ποιές είναι οι κυριότερες αγωγές και πώς λειτουργούν;
Άλλες επηρεάζουν την όρεξη και τον κορεσμό, άλλες δρουν σε κέντρα του εγκεφάλου που σχετίζονται με την πρόσληψη τροφής και άλλες μειώνουν την απορρόφηση λίπους από το έντερο.
Σεμαγλουτίδη – GLP-1
Η σεμαγλουτίδη είναι αγωνιστής του υποδοχέα GLP-1. Μιμείται τη δράση μιας ορμόνης που παράγεται φυσιολογικά στον οργανισμό μετά την πρόσληψη τροφής και επηρεάζει, μεταξύ άλλων, περιοχές του εγκεφάλου που συμμετέχουν στη ρύθμιση της όρεξης. Με απλά λόγια, βοηθά τον άνθρωπο να χορταίνει ευκολότερα, να αισθάνεται λιγότερη πείνα και τελικά να καταναλώνει μικρότερη ποσότητα τροφής. Η απώλεια βάρους επομένως δεν οφείλεται σε κάποια άμεση «λιποδιαλυτική» δράση, αλλά κυρίως στη μείωση της ενεργειακής πρόσληψης.
Τιρζεπατίδη – διπλή δράση GIP/GLP-1
Η τιρζεπατίδη αποτελεί μια νεότερη θεραπευτική προσέγγιση. Σε αντίθεση με τη σεμαγλουτίδη, δρα ταυτόχρονα στους υποδοχείς δύο ορμονών, του GIP και του GLP-1. Η διπλή αυτή δράση επηρεάζει τον γλυκαιμικό έλεγχο, την όρεξη και την πρόσληψη τροφής και μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική μείωση του σωματικού βάρους. Χορηγείται με υποδόρια ένεση μία φορά την εβδομάδα.
Λιραγλουτίδη – GLP-1 καθημερινής χορήγησης
Η λιραγλουτίδη ανήκει επίσης στους αγωνιστές GLP-1 και έχει παρόμοια βασική λογική δράσης: ενισχύει το αίσθημα κορεσμού και μειώνει την πείνα και την πρόσληψη τροφής. Η σημαντικότερη πρακτική διαφορά είναι ότι το Saxenda χορηγείται μία φορά την ημέρα, σε αντίθεση με την εβδομαδιαία χορήγηση της ενέσιμης σεμαγλουτίδης και της τιρζεπατίδης.
Ναλτρεξόνη/βουπροπιόνη – δράση στο κεντρικό νευρικό σύστημα
Ο συνδυασμός ναλτρεξόνης/βουπροπιόνης χορηγείται από το στόμα και λειτουργεί με διαφορετικό μηχανισμό. Οι δύο δραστικές ουσίες επηρεάζουν κυκλώματα του κεντρικού νευρικού συστήματος που συμμετέχουν στη ρύθμιση της πρόσληψης τροφής, της όρεξης αλλά και της ανταμοιβής που συνδέεται με το φαγητό. Επειδή δρα στο κεντρικό νευρικό σύστημα, έχει διαφορετικό προφίλ αντενδείξεων και αλληλεπιδράσεων από τις θεραπείες GLP-1 και απαιτεί προσεκτική επιλογή του κατάλληλου ασθενούς.
Ορλιστάτη – λιγότερη απορρόφηση του λίπους
Η ορλιστάτη αποτελεί παλαιότερη αλλά διαφορετική θεραπευτική επιλογή. Δεν μειώνει άμεσα την όρεξη. Αντίθετα, αναστέλλει ένζυμα του πεπτικού συστήματος που είναι απαραίτητα για την πέψη των λιπών, με αποτέλεσμα μέρος του λίπους της τροφής να μην απορροφάται και να αποβάλλεται μέσω του εντέρου.Ο μηχανισμός αυτός εξηγεί τόσο τις συχνές γαστρεντερικές ανεπιθύμητες ενέργειές της όσο και την πιθανή επίδραση στην απορρόφηση των λιποδιαλυτών βιταμινών.
Παρότι όλες οι παραπάνω θεραπείες μπορούν να συμβάλλουν στη μείωση του σωματικού βάρους, οι μηχανισμοί τους διαφέρουν σημαντικά. Οι σεμαγλουτίδη, λιραγλουτίδη και τιρζεπατίδη επηρεάζουν κυρίως τα ορμονικά συστήματα που συνδέονται με τον κορεσμό, την πρόσληψη τροφής και τον μεταβολισμό. Η ναλτρεξόνη/βουπροπιόνη δρα κυρίως στο κεντρικό νευρικό σύστημα, ενώ η ορλιστάτη περιορίζει την απορρόφηση λίπους στο έντερο.
Διαφέρουν ως προς το ποιος μπορεί να τα χρησιμοποιήσει, τις αντενδείξεις, τις ανεπιθύμητες ενέργειες και τη διάρκεια της θεραπείας.
Προτάσεις Heals
Ποιος μπορεί να χρησιμοποιήσει αγωγές αδυνατίσματος και για πόσο;
Η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας με θεραπευτικές ουσίες δεν απευθύνεται σε όποιον επιθυμεί απλώς να χάσει μερικά κιλά. Για αρκετές από τις σύγχρονες θεραπείες, η ένδειξη στους ενήλικες αφορά άτομα με BMI ≥30 kg/m² ή BMI ≥27 kg/m² όταν συνυπάρχει τουλάχιστον ένα πρόβλημα υγείας που σχετίζεται με το βάρος, όπως υπέρταση, δυσλιπιδαιμία, προδιαβήτης ή σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, υπνική άπνοια ή καρδιαγγειακή νόσος. Η επιλογή της κατάλληλης αγωγής γίνεται εξατομικευμένα, λαμβάνοντας υπόψη το ιατρικό ιστορικό, τα συνοδά νοσήματα και την υπόλοιπη φαρμακευτική αγωγή.
Δεν υπάρχει μία κοινή διάρκεια θεραπείας. Επειδή η παχυσαρκία αποτελεί χρόνια νόσο, ορισμένες θεραπείες μπορούν να χρησιμοποιούνται μακροχρόνια, εφόσον παραμένουν αποτελεσματικές και καλά ανεκτές. Σε άλλες περιπτώσεις προβλέπεται επανεκτίμηση και διακοπή όταν δεν επιτυγχάνεται ικανοποιητική απώλεια βάρους. Η διακοπή μπορεί επίσης να συνοδεύεται από επανάκτηση μέρους του βάρους, γι' αυτό η συνολική θεραπία πρέπει εξαρχής να συνδυάζεται με αλλαγές στη διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα.
Αντενδείξεις, προφυλάξεις και συχνότερες παρενέργειες
- Σεμαγλουτίδη – Τιρζεπατίδη – Λιραγλουτίδη: οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι ναυτία, έμετος, διάρροια, δυσκοιλιότητα και κοιλιακές ενοχλήσεις, ιδιαίτερα κατά την έναρξη ή την αύξηση της δόσης. Χρειάζεται προσοχή σε έντονα ή επίμονα γαστρεντερικά συμπτώματα και αφυδάτωση, ενώ στις σημαντικές αλλά λιγότερο συχνές επιπλοκές περιλαμβάνονται η οξεία παγκρεατίτιδα και παθήσεις της χοληδόχου κύστης. Η χρήση τους απαιτεί ιδιαίτερη αξιολόγηση σε ασθενείς με σχετικό ιστορικό ή σοβαρές γαστρεντερικές παθήσεις. Δεν χρησιμοποιούνται για απώλεια βάρους κατά την εγκυμοσύνη.
- Ναλτρεξόνη/βουπροπιόνη: συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι ναυτία, έμετος, δυσκοιλιότητα, ξηροστομία, κεφαλαλγία και ζάλη. Έχει διαφορετικό προφίλ αντενδείξεων από τα GLP-1 και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, σε μη ελεγχόμενη υπέρταση, ιστορικό σπασμών και ορισμένες διατροφικές διαταραχές. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται με τα οπιοειδή, καθώς η ναλτρεξόνη αναστέλλει τη δράση τους και η συγχορήγησή τους αντενδείκνυται.
- Ορλιστάτη: λόγω του μηχανισμού της, οι παρενέργειες είναι κυρίως γαστρεντερικές: λιπαρά/ελαιώδη κόπρανα, μετεωρισμός, αυξημένη συχνότητα και επείγουσα ανάγκη για κένωση, ιδιαίτερα μετά από γεύματα πλούσια σε λίπος. Αντενδείκνυται σε σύνδρομο χρόνιας δυσαπορρόφησης και χολόσταση, ενώ μπορεί να μειώσει την απορρόφηση των λιποδιαλυτών βιταμινών A, D, E και K.
Πέρα από τις άμεσες ανεπιθύμητες ενέργειες, η μεγάλη μείωση της όρεξης μπορεί να οδηγήσει σε ανεπαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης, φυτικών ινών, υγρών και μικροθρεπτικών συστατικών, ενώ μέρος της απώλειας βάρους μπορεί να αφορά και την άλιπη μάζα.
Οι καθημερινές συνήθειες που κάνουν τη διαφορά
Η αγωγή μπορεί να μειώσει σημαντικά την όρεξη και να διευκολύνει την απώλεια βάρους, όμως το ζητούμενο δεν είναι απλώς να τρώμε λιγότερο, αλλά να τρώμε σωστά. Όταν η συνολική πρόσληψη τροφής μειώνεται πολύ, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή ώστε η διατροφή να εξακολουθεί να παρέχει επαρκή πρωτεΐνη, φυτικές ίνες, βιταμίνες και μέταλλα. Παράλληλα, η καλή ενυδάτωση και τα μικρότερα, ισορροπημένα γεύματα μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση συχνών ενοχλήσεων όπως η ναυτία και η δυσκοιλιότητα.
Εξίσου σημαντική είναι η διατήρηση της μυϊκής μάζας κατά την απώλεια βάρους. Η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης σε συνδυασμό με τακτική σωματική δραστηριότητα —και ιδιαίτερα ασκήσεις ενδυνάμωσης/αντιστάσεων— βοηθά στη διατήρηση της άλιπης μάζας και της λειτουργικότητας. Ύπνος, καθημερινή κίνηση και σταδιακή υιοθέτηση συνηθειών που μπορούν να διατηρηθούν μακροπρόθεσμα συμπληρώνουν την προσπάθεια.
Τα συμπληρώματα δεν αντικαθιστούν ούτε τη σωστή διατροφή ούτε τη θεραπεία. Μπορούν όμως να λειτουργήσουν υποστηρικτικά, ιδιαίτερα όταν η σημαντική μείωση της όρεξης δυσκολεύει την κάλυψη των αναγκών σε πρωτεΐνη, φυτικές ίνες και μικροθρεπτικά συστατικά ή όταν εμφανίζονται γαστρεντερικές ενοχλήσεις.
- Πρωτεΐνη (whey ή φυτική πρωτεΐνη): διευκολύνει την κάλυψη των ημερήσιων αναγκών όταν η ποσότητα τροφής έχει μειωθεί και, σε συνδυασμό με άσκηση αντιστάσεων, συμβάλλει στη διατήρηση της μυϊκής μάζας κατά την απώλεια βάρους.
- Κρεατίνη: μπορεί να αποτελέσει συμπληρωματική επιλογή, ιδιαίτερα μαζί με άσκηση αντιστάσεων, για την υποστήριξη της μυϊκής δύναμης και λειτουργικότητας.
- Φυτικές ίνες (ψύλλιο): αυξάνουν την πρόσληψη φυτικών ινών, συμβάλλουν στη λειτουργία του εντέρου και την αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας και μπορούν παράλληλα να ενισχύσουν το αίσθημα κορεσμού.
- Προβιοτικά/πρεβιοτικά: μπορούν να χρησιμοποιηθούν επιλεκτικά για την υποστήριξη της εντερικής λειτουργίας, αν και η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται από το συγκεκριμένο στέλεχος ή προϊόν και δεν είναι ίδια για όλους.
- Πολυβιταμινούχο ή στοχευμένα μικροθρεπτικά συστατικά: μπορεί να είναι χρήσιμα όταν η μειωμένη πρόσληψη τροφής δημιουργεί κίνδυνο ανεπαρκούς πρόσληψης. Ιδιαίτερη προσοχή μπορεί να χρειαστεί σε βιταμίνη D, βιταμίνη Β12, σίδηρο, ασβέστιο και μαγνήσιο, ανάλογα με τη διατροφή, τις εξετάσεις και τις ατομικές ανάγκες.
- Λιποδιαλυτές βιταμίνες A, D, E και K: αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε άτομα που λαμβάνουν ορλιστάτη, καθώς μπορεί να μειώσει την απορρόφησή τους. Η ανάγκη και ο χρόνος λήψης τους πρέπει να αξιολογούνται κατάλληλα ώστε να μην παρεμβαίνουν στη θεραπεία.
- Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα: δεν αποτελούν συμπλήρωμα αδυνατίσματος, αλλά μπορούν να έχουν θέση ως μεταβολική/καρδιαγγειακή υποστήριξη σε επιλεγμένα άτομα, ανάλογα με τη διατροφή και το λιπιδαιμικό τους προφίλ.
Πηγές
Wilding JPH, et al. Once-Weekly Semaglutide in Adults with Overweight or Obesity. New England Journal of Medicine. 2021;384:989–1002. doi:10.1056/NEJMoa2032183.
Jastreboff AM, et al. Tirzepatide Once Weekly for the Treatment of Obesity. New England Journal of Medicine. 2022;387:205–216. doi:10.1056/NEJMoa2206038.
Pedersen SD, Manjoo P, Dash S, et al. Pharmacotherapy for obesity management in adults: 2025 clinical practice guideline update. CMAJ. 2025;197:E797–E809. doi:10.1503/cmaj.250502.
Nutrition support whilst on glucagon-like peptide-1 based therapy. Is it necessary? Current Opinion in Clinical Nutrition & Metabolic Care. 2025. doi:10.1097/MCO.0000000000001130.
