Το καλάθι σας είναι άδειο
6' χρόνος ανάγνωσης
Συντακτική ομάδα του heals, 13-10-2026
Όλοι οι συγγραφείς
Παίρνω κινολόνες: Γιατί χρειάζομαι βιταμίνη C;
Παίρνουμε κινολόνες: χρειαζόμαστε και βιταμίνη C; Ανακαλύπτουμε τον ρόλο της και τι χρειάζεται να γνωρίζουμε πριν τη συνδυάσουμε με την αγωγή μας.
Πίνακας Περιεχομένων
- 1. Τι είναι οι κινολόνες
- 2. Γιατί χρειαζόμαστε την βιταμίνη C
- 3. Προτάσεις Heals
- 4. Γιατί ΟΧΙ Μέταλλα;
Τι είναι οι κινολόνες
Οι φθοριοκινολόνες αποτελούν μια σημαντική κατηγορία αντιβιοτικών, στην οποία ανήκουν δραστικές ουσίες όπως η σιπροφλοξασίνη (Ciproxin), η λεβοφλοξασίνη (Tavanic) και η μοξιφλοξασίνη (Avelox). Οι φθοριοκινολόνες δρουν κυρίως αναστέλλοντας τα βακτηριακά ένζυμα DNA-γυράση και DNA-τοποϊσομεράση IV. Με τον τρόπο αυτό παρεμβαίνουν στις διαδικασίες που απαιτούνται για την αντιγραφή του βακτηριακού DNA.
Παρά την υψηλή αποτελεσματικότητά τους σε ουρολοιμώξεις, λοιμώξεις αναπνευστικού και γαστρεντερικού, συνοδεύονται από επίσημη προειδοποίηση των ρυθμιστικών αρχών (FDA, EMA) για τενοντίτιδα και ρήξη τενόντων, κυρίως του αχιλλείου τένοντα.
Παρότι είναι αποτελεσματικά αντιβακτηριακά φάρμακα, η χρήση τους έχει συνδεθεί με ορισμένες σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες, μεταξύ των οποίων:
- καρδιακές αρρυθμίες, λόγω παράτασης του διαστήματος QT
- περιφερική νευροπάθεια: πόνο, καύσο ή μυρμήγκιασμα, μούδιασμα, μυϊκή αδυναμία και διαταραχές στη βάδιση
- διαταραχές από το κεντρικό νευρικό σύστημα: ζάλη, κεφαλαλγία, αϋπνία, τρόμος, σύγχυση ή, σπανιότερα, σοβαρότερες νευρολογικές εκδηλώσεις
Ένας από τους μηχανισμούς μέσω των οποίων οι φθοριοκινολόνες μπορεί να προκαλέσουν κυτταρική βλάβη που έχουν προταθεί είναι η αύξηση του οξειδωτικού στρες. Εδώ ακριβώς εμφανίζεται το ενδιαφέρον για τη βιταμίνη C, η οποία αποτελεί σημαντικό αντιοξειδωτικό του οργανισμού.
Μια συστηματική ανασκόπηση που εξέτασε τους βιολογικούς και χημικούς μηχανισμούς της φθοριοκινολονο-σχετιζόμενης τενοντοπάθειας εντόπισε, μεταξύ άλλων, την παραγωγή ROS (δραστικών ριζών οξυγόνου) στα μιτοχόνδρια ως έναν από τους πιθανούς μηχανισμούς με τους οποίους προκαλείται.
Γιατί χρειαζόμαστε την βιταμίνη C
Η βιταμίνη C, ή ασκορβικό οξύ, είναι μια υδατοδιαλυτή αντιοξειδωτική βιταμίνη και συμμετέχει σε πολλές βιολογικές λειτουργίες, μια εκ των οποίων αποτελεί η εξουδετέρωση οξειδωτικών παραγόντων.
Η αντιοξειδωτική δράση της δημιουργεί ένα θεωρητικό ενδιαφέρον για τον πιθανό προστατευτικό της ρόλο έναντι της οξειδωτικής βλάβης. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν επαρκή κλινικά δεδομένα που να αποδεικνύουν ότι η συμπληρωματική χορήγηση της προλαμβάνει την τενοντοπάθεια ή άλλες σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες των φθοριοκινολονών.
Α. Βιοσύνθεση και σταθεροποίηση κολλαγόνου
Πέρα από την αντιοξειδωτική της δράση, η βιταμίνη C διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στη βιοσύνθεση του κολλαγόνου, της βασικής δομικής πρωτεΐνης του εξωκυττάριου χώρου των τενόντων. Συγκεκριμένα, λειτουργεί ως συμπαράγοντας των ενζύμων προλυλοϋδροξυλάση και λυσυλοϋδροξυλάση, τα οποία συμμετέχουν στην υδροξυλίωση των υπολειμμάτων προλίνης και λυσίνης του προκολλαγόνου. Οι αντιδράσεις αυτές είναι απαραίτητες για τη σωστή σταθεροποίηση της τριπλής έλικας του κολλαγόνου και την ομαλή ωρίμανση των ινών του.
Η βιολογική αυτή λειτουργία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην περίπτωση της τενοντίτιδας που σχετίζεται με τις φθοριοκινολόνες. Πειραματικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι τα συγκεκριμένα αντιβιοτικά μπορούν να διαταράξουν τον μεταβολισμό του κολλαγόνου, να επηρεάσουν τη λειτουργία των τενοκυττάρων και να αυξήσουν τη δραστηριότητα ορισμένων μεταλλοπρωτεϊνασών της εξωκυττάριας θεμέλιας ουσίας, συμβάλλοντας δυνητικά στην αποδυνάμωση της δομικής ακεραιότητας του τένοντα. Επομένως, η επαρκής πρόσληψη βιταμίνης C είναι σημαντική για τη διατήρηση της φυσιολογικής σύνθεσης και αναδιαμόρφωσης του κολλαγόνου.
Επιπλέον, συστηματικές ανασκοπήσεις πειραματικών και κλινικών δεδομένων έχουν εξετάσει τον πιθανό ρόλο της βιταμίνης C στην επούλωση των τενόντων και άλλων μυοσκελετικών ιστών.
Β. Αντιοξειδωτική εξουδετέρωση των ελεύθερων ριζών
Το ασκορβικό οξύ αναστέλλει την υπεροξείδωση των λιπιδίων των κυτταρικών μεμβρανών στα τενοκύτταρα, μετριάζοντας την απόπτωση και τη φλεγμονώδη καταστροφή των ιστών.
Ορισμένες κινολόνες μπορεί να διαταράξουν τη λειτουργία των μιτοχονδρίων και να αυξήσουν την παραγωγή δραστικών μορφών οξυγόνου (ROS). Όταν οι ROS υπερβούν την αντιοξειδωτική άμυνα των κυττάρων, δημιουργείται οξειδωτικό στρες. Αυτό μπορεί να προκαλέσει βλάβες στα κύτταρα των τενόντων, να αυξήσει την κυτταρική απόπτωση και να ενεργοποιήσει ένζυμα που αποδομούν την εξωκυττάρια θεμέλια ουσία και το κολλαγόνο.
Η βιταμίνη C, ως υδατοδιαλυτό αντιοξειδωτικό, μπορεί να εξουδετερώνει μέρος των ελεύθερων ριζών και να ανακυκλώνει άλλα αντιοξειδωτικά, όπως τη βιταμίνη Ε.
Προτάσεις Heals
Γιατί ΟΧΙ Μέταλλα;
Υπάρχει μια πολύ πιο καλά τεκμηριωμένη αλληλεπίδραση μεταξύ φθοριοκινολονών και ορισμένων συμπληρωμάτων. Συγκεκριμένα, οι φθοριοκινολόνες έχουν την ικανότητα να σχηματίζουν χηλικά σύμπλοκα με πολυσθενή μεταλλικά ιόντα, γεγονός που μπορεί να μειώσει την απορρόφηση του αντιβιοτικού από το γαστρεντερικό και συνεπώς την αποτελεσματικότητα του.
Μαγνήσιο και αλουμίνιο, όπως αυτά που περιέχονται σε ορισμένα αντιόξινα, μπορούν να μειώσουν σημαντικά την απορρόφησή των φθοριοκινολονών, ενώ παρόμοιες αλληλεπιδράσεις έχουν παρατηρηθεί και με σίδηρο, ασβέστιο και ψευδάργυρο, ακόμη και σε ποσότητες που περιέχονται σε πολυβιταμινούχα σκευάσματα.
Συνεπώς, η λήψη της βιταμίνης C καλό είναι να γίνεται μέσω σκευασμάτων ασκορβικού οξέος που δεν περιέχουν σίδηρο, ασβέστιο, μαγνήσιο, ψευδάργυρο ή άλλα πολυσθενή κατιόντα.
Τέλος, αν κατά τη διάρκεια της θεραπείας εμφανιστεί πόνος, οίδημα ή φλεγμονή σε τένοντα, ιδιαίτερα στον Αχίλλειο, ή συμπτώματα όπως κάψιμο, μυρμήγκιασμα, μούδιασμα ή αδυναμία στα άκρα, απαιτείται άμεση επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό ή φαρμακοποιό.
Πηγές
Alves, C., Mendes, D., & Marques, F. B. (2019). Fluoroquinolones and the risk of tendon injury: A systematic review and meta-analysis. European Journal of Clinical Pharmacology, 75(10), 1431–1443. https://doi.org/10.1007/s00228-019-02713-1
Bisaccia, D. R., Aicale, R., Tarantino, D., Peretti, G. M., & Maffulli, N. (2019). Biological and chemical changes in fluoroquinolone-associated tendinopathies: A systematic review. British Medical Bulletin, 130(1), 39–49. https://doi.org/10.1093/bmb/ldz006
El-Sabawi, D., Abu-Dahab, R., Zalloum, W. A., Ijbara, F., & Hamdan, I. I. (2019). The effect of ferrous ions, calcium ions and citric acid on absorption of ciprofloxacin across Caco-2 cells: Practical and structural approach. Drug Development and Industrial Pharmacy, 45(2), 292–303. https://doi.org/10.1080/03639045.2018.1539495
Imaoka, A., Hattori, M., Akiyoshi, T., & Ohtani, H. (2014). Decrease in ciprofloxacin absorption by polyvalent metal cations is not fully attributable to chelation or adsorption. Drug Metabolism and Pharmacokinetics, 29(5), 414–418.
https://doi.org/10.2133/dmpk.dmpk-14-rg-001
Jonville-Béra, A.-P., Largeau, B., di Meglio, F., & Pariente, A. (2025). The safety profile of fluoroquinolones. Infectious Diseases Now, 55(4), 105064.
https://doi.org/10.1016/j.idnow.2025.105064
Kara, M., Hasinoff, B. B., McKay, D. W., & Campbell, N. R. (1991). Clinical and chemical interactions between iron preparations and ciprofloxacin. British Journal of Clinical Pharmacology, 31(3), 257–261. https://doi.org/10.1111/j.1365-2125.1991.tb05526.x
Lomaestro, B. M., & Bailie, G. R. (1995). Absorption interactions with fluoroquinolones: 1995 update. Drug Safety, 12(5), 314–333. https://doi.org/10.2165/00002018-199512050-00004
Lowes, D. A., Wallace, C., Murphy, M. P., Webster, N. R., & Galley, H. F. (2009). The mitochondria targeted antioxidant MitoQ protects against fluoroquinolone-induced oxidative stress and mitochondrial membrane damage in human Achilles tendon cells. Free Radical Research, 43(4), 323–328. https://doi.org/10.1080/10715760902736275
Masadeh, M. M., Mhaidat, N. M., Alzoubi, K. H., Al-Azzam, S. I., & Shaweesh, A. I. (2012). Ciprofloxacin-induced antibacterial activity is reversed by vitamin E and vitamin C. Current Microbiology, 64(5), 457–462. https://doi.org/10.1007/s00284-012-0094-7
Mișcă, O.-M., Mișcă, L.-C., Huzum, B., Neamțu, A.-A., Cerbu, S., Chioibaș, D.-R., Crăiniceanu, P. Z., & Motoc, A. G. M. (2025). A prospective randomized pilot study on the efficacy of a dietary supplementation regimen of vitamin E and selenium for the prevention of fluoroquinolone-induced tendinopathy. Pharmaceuticals, 18(4), 575.
https://doi.org/10.3390/ph18040575
Polk, R. E. (1989). Drug-drug interactions with ciprofloxacin and other fluoroquinolones. The American Journal of Medicine, 87(5A), 76S–81S.
https://doi.org/10.1016/0002-9343(89)90028-4
Polk, R. E., Healy, D. P., Sahai, J., Drwal, L., & Racht, E. (1989). Effect of ferrous sulfate and multivitamins with zinc on absorption of ciprofloxacin in normal volunteers. Antimicrobial Agents and Chemotherapy, 33(11), 1841–1844. https://doi.org/10.1128/AAC.33.11.1841
Pouzaud, F., Bernard-Beaubois, K., Thevenin, M., Warnet, J.-M., Hayem, G., & Rat, P. (2004). In vitro discrimination of fluoroquinolones toxicity on tendon cells: Involvement of oxidative stress. Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics, 308(1), 394–402. https://doi.org/10.1124/jpet.103.057984
Sangiorgio, A., Sirone, M., Adravanti, F. M., Testa, E. A., Riegger, M., & Filardo, G. (2024). Achilles tendon complications of fluoroquinolone treatment: A molecule-stratified systematic review and meta-analysis. EFORT Open Reviews, 9(7), 581–588.
https://doi.org/10.1530/EOR-23-0181
