Επιχείλιος Έρπης: Πώς εμφανίζεται, πόσο διαρκεί και πώς θα ανακουφιστούμε;

Τι είναι ο επιχείλιος έρπης;

Ο επιχείλιος έρπης (Herpes simplex virus - HSV) οφείλεται στον ιό HSV-1 (ιός του απλού έρπητα). Πρόκειται για έναν μεταδοτικό ιό που προκαλεί συνήθως στοματικές βλάβες. Αυτές εκδηλώνονται με δερματικά εξανθήματα που μοιάζουν με μικρές επώδυνες φουσκάλες (φυσαλίδες) στην περιστοματική περιοχή και πάνω στα χείλη. Οι φυσαλίδες αυτές είναι ιδιαίτερα εύθραυστες, δημιουργούν μικρά έλκη που διαρκούν 7-10 μέρες και μεταδίδονται από άτομο σε άτομο μέσω της δερματικής επαφής με τον ιό. Η θεραπεία που συνίσταται περιλαμβάνει την εφαρμογή αντιικών και αντιφλεγμονώδων τοπικών αλοιφών στοχεύει στην άμεση ανακούφιση των συμπτωμάτων και τη μείωση του χρόνου επούλωσης των πληγών.  

 

Τύποι του ιού και μετάδοση 

Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι του ιού απλού έρπητα: 

• Ο HSV-1, που προκαλεί κυρίως την εμφάνιση του επιχείλιου έρπη 

• Ο HSV-2, που είναι υπεύθυνος για λοιμώξεις των γεννητικών οργάνων, αλλά μπορεί να προκαλέσει και την εμφάνιση του επιχείλιου έρπη. 

Η εμφάνιση του αφορά άτομα όλων των ηλικιών ανεξαιρέτως. Η επαφή με τον ιό μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε φάση της ζωής μας και ο ιός να παραμένει σε λανθάνουσα κατάσταση μέχρι να βρεθεί μια αφορμή ή αλλιώς ένα αίτιο για την εκδήλωσή του. Πολλοί άνθρωποι είναι φορείς του ιού, και ενώ δεν έχουν εκδηλώσει ποτέ συμπτώματα, μπορούν να μεταδώσουν τον ιό σε άλλους. 

Η μετάδοση μπορεί να συμβεί μέσω της επαφής με σάλιο μολυσμένου ατόμου, όπου υπάγεται και η κοινή χρήση ειδών όπως πιρούνια, πετσέτες, ποτήρια και καλλυντικά (κραγιόν, κλπ), αλλά και μέσω της άμεσης επαφής με τη μολυσμένη περιοχή (π.χ. φιλί). Τα επεισόδια επιμόλυνσης από τον ιό διαφέρουν από άτομο σε άτομο από πολλές φορές εντός του χρόνου μέχρι 1-2 σε ολόκληρη τη ζωή.  

Στάδια και συμπτώματα

Ο ιός ξεκινά την εμφάνισή του προκαλώντας ένα αίσθημα καύσου, φαγούρας και γενικότερης δυσφορίας στην περιοχή που πρόκειται να εμφανιστεί. 1-2 ημέρες αργότερα, αρχίζουν και εμφανίζεται το συσσωμάτωμα φυσαλίδων γεμάτων με διαυγές υγρό, ενώ η περιοχή γύρω από αυτές χαρακτηρίζεται από ερυθρότητα. Ακολουθεί, μετά από 2-3 ημέρες το σπάσιμο των φυσαλίδων, που αποτελεί και το πιο μεταδοτικό στάδιο του ιού. Μετά το σπάσιμο των φουσκαλών δημιουργείται μια ανοιχτή πληγή και έπειτα μια κιτρινωπή κρούστα, η οποία με τις μέρες αποσυντίθεται και το δέρμα ξεκινά να επουλώνεται.  

1. Προειδοποίηση: Αίσθημα καύσου, φαγούρας ή μουδιάσματος στην περιοχή.
2. Εμφάνιση φυσαλίδων: Μικρές φουσκάλες γεμάτες με διαυγές υγρό.
3. Σκάσιμο (Η πιο μεταδοτική φάση): Οι φουσκάλες σπάνε, δημιουργώντας μια ανοιχτή πληγή.
4. Επούλωση: Δημιουργείται μια κιτρινωπή κρούστα (κάκαδο) η οποία σταδιακά υποχωρεί.

*Heals tip: Δε σκαλίζουμε ούτε “σπάμε” τη φουσκάλα καθώς υπάρχει η πιθανότητα να μεταδώσουμε τον ιό σε άλλα σημεία του προσώπου ή και του σώματος μας.

Αίτια εμφάνισης

Ορισμένοι παράγοντες που μπορεί να πυροδοτήσουν την εμφάνιση του ιού σε κάποιον που είναι ήδη φορέας, είναι οι ακόλουθοι: 

• Συνεχές και μη διαχειρίσιμο στρες 
• Άγχος
• Ορμονικές αλλαγές
• Σωματική - ψυχολογική κούραση και κόπωση
• Αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα  
• Έμμηνος ρύση
• Πυρετός από άλλα αίτια  
• Έντονες κλιματικές αλλαγές, όπως ψυχρό κλίμα και απευθείας έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία 

 

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, δε συνίσταται κάποια ειδική αγωγή. Καθώς ο ιός δεν μπορεί να απομακρυνθεί οριστικά από τον οργανισμό του ασθενούς, συνήθως ακολουθείται μία θεραπεία η οποία στοχεύει στην αντιμετώπιση των βλαβών, είτε με αντιικές αλοιφές και κρέμες, είτε με κάποια αγωγή με φάρμακα από το στόμα για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα, το οποίο ορίζει ο γιατρός. Άλλες λύσεις που μπορεί να βοηθήσουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων περιλαμβάνουν:

Σε όσους εμφανίζουν συχνά επιχείλιο έρπη υπάρχει η δυνατότητα προληπτικής θεραπείας, η οποία περιλαμβάνει συμπληρώματα διατροφής, που ενισχύουν και ενδυναμώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα, όπως:

Ο επιχείλιος έρπης δύσκολα “φεύγει” εντελώς σε μία μέρα, αλλά μπορούμε να μειώσουμε σημαντικά τη διάρκειά του και να τον περιορίσουμε νωρίς αν δράσουμε αμέσως — ειδικά στο πρώτο σημάδι (τσούξιμο, φαγούρα, κάψιμο). Πιο αποτελεσματικά βοηθά:

• Αντιική κρέμα με aciclovir: όσο πιο νωρίς ξεκινήσει (ιδανικά στις πρώτες ώρες), τόσο καλύτερα μπορεί να περιορίσει την εξέλιξη.
• Patch για επιχείλιο έρπη: προστατεύει την περιοχή, μειώνει ερεθισμό και βοηθά να μην το πειράζουμε.
• Κρύα κομπρέσα/πάγος για λίγα λεπτά: μπορεί να μειώσει πρήξιμο και ενόχληση.
• Αποφεύγουμε να το αγγίζουμε ή να το “σπάμε” — συνήθως το κάνει χειρότερο και παρατείνει την επούλωση.
• SPF στα χείλη αν βγαίνουμε στον ήλιο, γιατί ο ήλιος μπορεί να τον επιδεινώσει.

Αποφεύγουμε:

• οδοντόκρεμα, λεμόνι, οινόπνευμα ή “σπιτικές λύσεις” που ερεθίζουν το δέρμα,
• φιλιά/κοινή χρήση ποτηριών ή lip balm όσο είναι ενεργός (μεταδίδεται εύκολα).

Αν εμφανίζουμε συχνά έρπη, είναι πολύ εκτεταμένος ή πονάει έντονα, ο γιατρός μπορεί να δώσει αντιικά χάπια, που όταν ξεκινούν νωρίς συχνά τον περιορίζουν πιο γρήγορα.

Επιχείλιος έρπης φυσική αντιμετώπιση

Μια ήπια και φυσική προσέγγιση είναι να κρατήσουμε την περιοχή καθαρή και ήρεμη, χωρίς να την πειράζουμε ή να αφαιρούμε το πετσάκι, γιατί έτσι συχνά καθυστερεί η επούλωση και αυξάνεται ο ερεθισμός. Οι κρύες κομπρέσες για λίγα λεπτά μέσα στην ημέρα μπορούν να μειώσουν το κάψιμο, το πρήξιμο και την ενόχληση.

Κάποιοι βρίσκουν ανακούφιση με μικρή ποσότητα μελιού (ιδανικά μέλι manuka) ή gel αλόης vera, καθώς έχουν καταπραϋντική δράση και βοηθούν την περιοχή να μη «σκάει» τόσο. Επίσης, το lip balm με SPF είναι σημαντικό αν βγαίνουμε στον ήλιο, γιατί η ηλιακή ακτινοβολία συχνά επιδεινώνει ή ενεργοποιεί τον έρπη.

Παράλληλα, βοηθά ο καλός ύπνος, η μείωση του στρες και η ενυδάτωση, γιατί η κούραση και η καταπόνηση του οργανισμού συνδέονται συχνά με εξάρσεις. Τροφές πλούσιες σε λυσίνη (όπως γιαούρτι ή γαλακτοκομικά) αναφέρονται από αρκετούς ως βοηθητικές.

Αποφεύγουμε λύσεις όπως οδοντόκρεμα, λεμόνι, οινόπνευμα ή αιθέρια έλαια απευθείας πάνω στη βλάβη χωρίς αραίωση — μπορεί να ερεθίσουν το δέρμα και να κάνουν τον έρπη πιο επίμονο.

Αν όμως εμφανίζεται πολύ συχνά, κρατά πολλές μέρες ή επεκτείνεται, καλό είναι να το δει φαρμακοποιός ή γιατρός, γιατί τότε ίσως χρειάζεται πιο στοχευμένη αντιμετώπιση.

Συμπέρασμα 

Κατά την περίοδο της έξαρσης του ιού καλό είναι να αποφεύγεται η κατανάλωση ζάχαρης και αλκοόλ, καθώς μπορεί να επιδεινώσουν την κατάσταση και να προκαλέσουν έξαρση της φλεγμονής. Τέλος, η χρήση αλοιφών και επιθεμάτων εμποτισμένων με αντιικό φάρμακο δρουν ως «ασπίδα» και ταυτόχρονα μειώνουν τον κίνδυνο επιμόλυνσης και μετάδοσης του ιού.

Το heals προτείνει