Το καλάθι σας είναι άδειο
Συντακτική ομάδα του heals, 11-06-2026
Όλοι οι συγγραφείς
Παίρνω στατίνες: Τι πρέπει να προσέχω;
Η λήψη στατινών αποτελεί μια από τις πιο διαδεδομένες και αποτελεσματικές στρατηγικές για την προστασία της καρδιάς και τη διαχείριση της χοληστερόλης. Αν και πρόκειται για «σύμμαχο» στην καθημερινότητά μας, η σωστή ενημέρωση είναι το κλειδί για να αξιοποιήσουμε τα οφέλη τους στο μέγιστο, διατηρώντας παράλληλα την ποιότητα της ζωής μας σε υψηλά επίπεδα.
Πίνακας Περιεχομένων
- 1. Τι είναι οι στατίνες
- 2. Συμπτώματα που σχετίζονται με τη λήψη στατινών
- 3. Προτάσεις Heals
- 4. Γιατί προκαλούνται τα μυϊκά συμπτώματα
- 5. Αντιμετώπιση συμπτωμάτων
Τι είναι οι στατίνες
Οι στατίνες αποτελούν τη βασική φαρμακευτική θεραπεία για τη μείωση της LDL “κακής” χοληστερόλης και την πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων, όπως το έμφραγμα του μυοκαρδίου και το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Η χρήση τους έχει συμβάλει σημαντικά στη μείωση της καρδιαγγειακής θνητότητας και θεωρούνται από τα πλέον τεκμηριωμένα φάρμακα της σύγχρονης κλινικής πράξης.
Οι στατίνες είναι αναστολείς του ενζύμου HMG-CoA αναγωγάση, το οποίο συμμετέχει στο πρώτο στάδιο της ενδογενούς σύνθεσης χοληστερόλης στο ήπαρ. Με την αναστολή αυτού του μηχανισμού μειώνεται κυρίως η LDL χοληστερόλη, ενώ παράλληλα επιτυγχάνεται σταθεροποίηση των αθηρωματικών πλακών και αντιφλεγμονώδης δράση στο αγγειακό ενδοθήλιο. Στόχος της θεραπείας είναι η πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη καρδιαγγειακών επεισοδίων μέσω της μακροχρόνιας μείωσης της LDL χοληστερόλης.
Συμπτώματα που σχετίζονται με τη λήψη στατινών
Παρότι οι στατίνες είναι γενικά ασφαλή φάρμακα, ορισμένοι ασθενείς εμφανίζουν μυϊκά συμπτώματα, γνωστά ως Statin Associated Muscle Symptoms (SAMS). Τα συχνότερα είναι:
- μυϊκοί πόνοι (μυαλγίες)
- μυϊκή αδυναμία
- κράμπες
- ατονία και εύκολη κόπωση
Προτάσεις Heals
Γιατί προκαλούνται τα μυϊκά συμπτώματα
Μείωση του συνενζύμου Q10
Οι στατίνες μειώνουν τη χοληστερόλη επειδή μπλοκάρουν μια βασική μεταβολική διαδικασία στο σώμα, τη λεγόμενη μεβαλονική οδό. Αυτή η οδός όμως δεν παράγει μόνο χοληστερόλη, αλλά και άλλες ουσίες που είναι απαραίτητες για τη σωστή λειτουργία των κυττάρων, όπως το συνένζυμο Q10.
Το CoQ10 παίζει σημαντικό ρόλο στην παραγωγή ενέργειας μέσα στα μιτοχόνδρια, δηλαδή στα “εργοστάσια ενέργειας” των κυττάρων. Όταν τα επίπεδά του μειώνονται, όπως μπορεί να συμβεί με τη χρήση στατινών, οι μυϊκοί ιστοί μπορεί να μην παράγουν ενέργεια τόσο αποτελεσματικά όσο χρειάζονται. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε συμπτώματα όπως μυαλγίες, αίσθημα κόπωσης ή αδυναμία στους μύες.
Δεν εμφανίζουν όμως όλοι οι ασθενείς αυτά τα συμπτώματα, γιατί η επίδραση των στατινών στο CoQ10 και η ευαισθησία των μυών διαφέρει από άτομο σε άτομο. Γι’ αυτό και σε κάποιους δεν υπάρχει καμία ενόχληση, ενώ σε άλλους τα συμπτώματα είναι πιο αισθητά.
Αντιμετώπιση συμπτωμάτων
Συμπληρωματική λήψη συνενζύμου Q10
Το CoQ10 είναι απαραίτητο για τη φυσιολογική λειτουργία των μιτοχονδρίων, δηλαδή των «εργοστασίων παραγωγής ενέργειας» των κυττάρων μας. Συμμετέχει άμεσα στην παραγωγή ATP, της βασικής μορφής κυτταρικής ενέργειας, ιδιαίτερα σε ιστούς με αυξημένες ενεργειακές ανάγκες, όπως οι σκελετικοί μύες και η καρδιά.
Η χορήγηση CoQ10 έχει μελετηθεί εκτενώς, με ορισμένες μετα-αναλύσεις να δείχνουν σημαντική βελτίωση σε μυϊκό πόνο, κράμπες και κόπωση σε ασθενείς με SAMS. Επομένως, η συμπληρωματική χορήγηση CoQ10 μπορεί να αποτελέσει μια χρήσιμη υποστηρικτική προσέγγιση για τη βελτίωση της ανεκτικότητας στη θεραπεία με στατίνες και τη διατήρηση της συμμόρφωσης του ασθενούς στη φαρμακευτική αγωγή.
Η συμπληρωματική χορήγηση μαγνησίου μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση μυϊκών συμπτωμάτων, όπως κράμπες, μυϊκοί πόνοι και αίσθημα κόπωσης, τα οποία αναφέρονται από ασθενείς που λαμβάνουν στατίνες. Αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ενδοκυττάρια ιόντα και συμμετέχει σε περισσότερες από 300 ενζυμικές αντιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό, πολλές από τις οποίες σχετίζονται με τη νευρομυϊκή λειτουργία και την παραγωγή ενέργειας. Ειδικότερα, το μαγνήσιο είναι απαραίτητο για τη φυσιολογική σύσπαση και χαλάρωση των μυών. Χαμηλά επίπεδα μαγνησίου μπορεί να οδηγήσουν σε αυξημένη νευρομυϊκή διεγερσιμότητα, προκαλώντας κράμπες, σπασμούς, μυϊκή δυσκαμψία και εύκολη κόπωση.
Επιπλέον, το μαγνήσιο φαίνεται να έχει και ευρύτερα καρδιοπροστατευτικά οφέλη, καθώς συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία του καρδιακού μυός, στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και στη διατήρηση φυσιολογικού καρδιακού ρυθμού.
Συμπληρωματική λήψη ωμέγα-3 λιπαρών οξέων
Τα ω-3 λιπαρά οξέα, EPA και DHA, αποτελούν ένα σημαντικό υποστηρικτικό μέτρο, με εκτεταμένη επιστημονική μελέτη σε σχέση με τη φλεγμονή, τη μυϊκή λειτουργία και την καρδιαγγειακή υγεία. Σύμφωνα με κλινικές μελέτες και μετα-αναλύσεις, μπορούν να δράσουν συνεργιστικά σε πολλαπλούς μηχανισμούς σε ασθενείς υπό θεραπεία με στατίνες.
Χάρη στην αντιφλεγμονώδη δράση τους, τα ω-3 μειώνουν την παραγωγή προ-φλεγμονωδών κυτταροκινών, οι οποίες συνδέονται με μυϊκή καταπόνηση, πόνο και καθυστερημένη αποκατάσταση των μυών. Με αυτόν τον τρόπο βελτιώνεται έμμεσα η μυϊκή αντοχή και μειώνεται η δυσφορία.
Παράλληλα, τα ω-3 λιπαρά οξέα έχουν τεκμηριωμένη καρδιοπροστατευτική δράση, καθώς μειώνουν σημαντικά τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων, κυρίως μέσω της μείωσης της ηπατικής παραγωγής VLDL και της λιποπρωτεϊνικής έκκρισης. Επιπλέον, συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας των LDL σωματιδίων, καθιστώντας τα λιγότερο αθηρογόνα, καθώς και στη βελτίωση της ενδοθηλιακής λειτουργίας, με αποτέλεσμα καλύτερη αγγειοδιαστολή και αιματική ροή.
Επανεκτίμηση της θεραπείας
Ο ασθενής δεν πρέπει να διακόπτει μόνος του τη θεραπεία λόγω της πρόκλησης των παραπάνω συμπτωμάτων. Η αξιολόγηση από τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό είναι απαραίτητη ώστε να αποκλειστούν άλλες αιτίες μυϊκού πόνου. Σε αρκετές περιπτώσεις βοηθούν η τροποποίηση της δόσης ή η αλλαγή σε διαφορετική στατίνη.
Πηγές
Banach, M., et al. (2015). Effects of coenzyme Q10 on statin-induced myopathy: A meta-analysis of randomized controlled trials. Mayo Clinic Proceedings, 90(1), 24–34. https://doi.org/10.1016/j.mayocp.2014.10.009
Kyriakidou, Y., et al. (2021). The effect of Omega-3 polyunsaturated fatty acid supplementation on exercise-induced muscle damage. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 18(1), 9. https://doi.org/10.1186/s12970-020-00405-1
Littarru, G. P., & Langsjoen, P. (2007). Coenzyme Q10 and statins: biochemical and clinical implications. Mitochondrion, 7 Suppl, S168–S174. https://doi.org/10.1016/j.mito.2007.03.002
Lv, Z. T.,et al. (2020). Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acid Supplementation for Reducing Muscle Soreness after Eccentric Exercise: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. BioMed Research International, 2020, 8062017. https://doi.org/10.1155/2020/8062017
Newman, C. B., et al. (2019). Statin safety and associated adverse events: A scientific statement from the American Heart Association. Arteriosclerosis, Thrombosis, and Vascular Biology, 39(2), e38–e81. https://doi.org/10.1161/ATV.0000000000000073
Rodriguez, D., et al. (2022). Update on Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acids on Cardiovascular Health. Nutrients, 14(23), 5146. https://doi.org/10.3390/nu14235146
Stroes, E. S. G., et al. (2015). Statin-associated muscle symptoms: Impact on statin therapy—European Atherosclerosis Society Consensus Panel Statement on Assessment, Aetiology and Management. European Heart Journal, 36(17), 1012–1022. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehv043
Ward, N. C., et al. (2019). Statin toxicity. Circulation Research, 124(2), 328–350. https://doi.org/10.1161/CIRCRESAHA.118.312782
Yebyo, H. G., et al. (2019). Comparative effectiveness and safety of statins as a class and of specific statins for primary prevention of cardiovascular disease: A systematic review, meta-analysis, and network meta-analysis of randomized trials with 94,283 participants. American Heart Journal, 210, 18–28. https://doi.org/10.1016/j.ahj.2018.12.007
Zhang, H., et al. (2013). Discontinuation of statins in routine care settings: A cohort study. Annals of Internal Medicine, 158(7), 526–534.
https://doi.org/10.7326/0003-4819-158-7-201304020-00004
