Πόσο διαρκεί μια κρίση πανικού;

Η κρίση πανικού είναι ένα ξαφνικό επεισόδιο έντονου φόβου ή άγχους που εμφανίζεται απότομα και μπορεί να κάνει το άτομο να νιώθει ότι κάτι πολύ κακό συμβαίνει, ακόμα κι αν δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος. Πρόκειται για μια ξαφνική υπερενεργοποίηση του συστήματος “fight-or-flight” (μάχη ή φυγή) κατά την οποία τα επινεφρίδια παράγουν αδρεναλίνη και νοραδρεναλίνη αυξάνοντας τους παλμούς της καρδιάς, την πίεση και τη ροή αίματος προς τους μυς. Το σώμα αντιδρά σαν να υπάρχει άμεσος κίνδυνος, παρόλο που στην πραγματικότητα δεν υπάρχει. Στον εγκέφαλο ενεργοποιούνται κυρίως:

• Amygdala (αμυγδαλή): το κέντρο ανίχνευσης φόβου. Αντιλαμβάνεται (συχνά λανθασμένα) ότι υπάρχει απειλή.
• Hypothalamus (υποθάλαμος): ενεργοποιεί το αυτόνομο νευρικό σύστημα για να προετοιμάσει το σώμα για δράση.
• Prefrontal Cortex (προμετωπιαίος φλοιός): το λογικό μέρος του εγκεφάλου που κανονικά ελέγχει τον φόβο, αλλά εκείνη τη στιγμή η δραστηριότητά του μειώνεται.

Ενεργοποιείται το Συμπαθητικό Νευρικό Σύστημα, το οποίο προκαλεί απελευθέρωση αδρεναλίνης και κορτιζόλης, επιτάχυνση καρδιακού ρυθμού, αύξηση αρτηριακής πίεσης γρήγορη αναπνοή για περισσότερο οξυγόνο, μεταφορά αίματος στους μύες. Αυτός είναι ο φυσιολογικός μηχανισμός επιβίωσης που θα χρησιμοποιούσε το σώμα αν υπήρχε πραγματικός κίνδυνος (π.χ. φυγή από απειλή).

Η αντιμετώπιση μπορεί να χωριστεί σε δύο επίπεδα: άμεση διαχείριση κατά τη διάρκεια της κρίσης και μακροπρόθεσμη πρόληψη και θεραπεία.

Όταν η κρίση ξεκινά, το πιο σημαντικό είναι να ηρεμήσει το σώμα και το μυαλό. Η αναπνοή παίζει καθοριστικό ρόλο: προσπαθούμε να παίρνουμ βαθιές, αργές εισπνοές από τη μύτη και εκπνοές από το στόμα, ώστε να μειωθεί η υπεραερισμός και η ζάλη. Είναι βοηθητικό να συγκεντρωθούμε σε κάτι συγκεκριμένο γύρω μας, π.χ. να παρατηρήσουμε αντικείμενα στο δωμάτιο ή να μετράμε ήχους, για να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο του φόβου που τροφοδοτεί τα συμπτώματα. Επίσης, υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας ότι η κρίση είναι προσωρινή και δεν είναι επικίνδυνη για τη ζωή.

Σε μακροπρόθεσμο επίπεδο, η πρόληψη και η μείωση της συχνότητας των κρίσεων μπορεί να γίνει με ψυχοθεραπεία, φαρμακευτική αγωγή ή συνδυασμό τους. Η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (CBT) είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική, γιατί βοηθά το άτομο να αναγνωρίζει τα σήματα που προαναγγέλλουν κρίση και να αλλάζει τον τρόπο που τα ερμηνεύει. Σε ορισμένες περιπτώσεις, χρησιμοποιούνται αντικαταθλιπτικά ή αγχολυτικά που ρυθμίζουν τους νευροδιαβιβαστές και μειώνουν την ένταση των κρίσεων.

Επιπλέον, η αλλαγή τρόπου ζωής μπορεί να βοηθήσει σημαντικά: καλή ποιότητα ύπνου, τακτική σωματική άσκηση, περιορισμός καφεΐνης και αλκοόλ, και τεχνικές χαλάρωσης όπως διαλογισμός ή γιόγκα. Η συνειδητοποίηση και η παρακολούθηση των κρίσεων μπορεί επίσης να δώσει αίσθηση ελέγχου, μειώνοντας το φόβο ότι θα εμφανιστεί ξαφνικά η επόμενη κρίση.

Συμπληρώματα που βοηθούν σε άγχος / νευρικό σύστημα