
Πώς απομακρύνουμε τα φλέματα για καλύτερη αναπνοή
Τα φλέματα ή αλλιώς πτύελα είναι ένας φυσιολογικός μηχανισμός άμυνας του οργανισμού. Η βλέννα που παράγεται στο αναπνευστικό σύστημα παγιδεύει μικρόβια, σκόνη και ερεθιστικούς παράγοντες. Όταν όμως αυξάνεται σε ποσότητα ή γίνεται πιο παχύρρευστη, προκαλεί βήχα, δυσφορία, «βάρος» στο στήθος και δυσκολία στην αναπνοή.
Πίνακας Περιεχομένων
- 1. Γιατί δημιουργούνται τα φλέματα;
- 2.Πώς φεύγουν τα φλέματα απο τους πνεύμονες
- 3. Προτάσεις Heals
- 4. Συμπέρασμα
Γιατί δημιουργούνται τα φλέματα;
Η αυξημένη παραγωγή βλέννας μπορεί να οφείλεται σε:
Οι ιοί του αναπνευστικού (ρινοϊοί, ιοί γρίπης) προκαλούν φλεγμονή στους βλεννογόνους της μύτης, του φάρυγγα και των βρόγχων. Οι βλεννογόνοι αδένες και οι καλυκοειδείς κύτταροι αυξάνουν την παραγωγή βλέννας, η οποία περιέχει αντιμικροβιακές πρωτεΐνες, ανοσοσφαιρίνες και ένζυμα που παγιδεύουν και εξουδετερώνουν τους ιούς, ενώ ταυτόχρονα καθαρίζει τα νεκρά κύτταρα και τα ιικά σωματίδια.

Ιώσεις του αναπνευστικού
Παρόμοια με το κρυολόγημα, οι ιογενείς λοιμώξεις προκαλούν ανοσοαπόκριση με ενεργοποίηση φλεγμονωδών κυττάρων (μακροφάγα, ουδετερόφιλα). Η βλέννα αυξάνεται για να δημιουργήσει ένα φυσικό φράγμα κατά των παθογόνων και να διευκολύνει την απομάκρυνσή τους μέσω βήχα ή φταρνίσματος.
Στη βρογχίτιδα, η φλεγμονή των βρόγχων ενεργοποιεί τα καλυκοειδή κύτταρα και τους υποβλεννογόνιους αδένες να παράγουν πλούσιο σε γλυκοπρωτεΐνες φλέγμα. Η βλέννα αυτή περιέχει μουκίνη, η οποία προστατεύει τον βρογχικό επιθήλιο από τη φθορά και τους μικροοργανισμούς, αλλά η υπερπαραγωγή οδηγεί σε βήχα και απόφραξη αεραγωγών.
Σε αλλεργικές αντιδράσεις (π.χ. γύρη, σκόνη), η IgE ανοσοαπόκριση προκαλεί αποκοκκίωση μαστοκυττάρων και απελευθέρωση ισταμίνης, που αυξάνει τη διαπερατότητα των αγγείων και διεγείρει τα καλυκοειδή κύτταρα. Το αποτέλεσμα είναι υπερπαραγωγή βλέννας για να παγιδευτούν τα αλλεργιογόνα και να μειωθεί η βλάβη στους αεραγωγούς.
Οι τοξίνες του καπνού προκαλούν χρόνιο ερεθισμό και φλεγμονή στους βρόγχους. Οι επιθηλιακές κυτταρικές δομές ενεργοποιούν τα καλυκοειδή κύτταρα να εκκρίνουν βλέννα, η οποία παγιδεύει τα σωματίδια και τις τοξίνες, προστατεύοντας τους πνεύμονες, ενώ η μακροχρόνια έκθεση οδηγεί σε χρόνια βρογχίτιδα και παραγωγή παχιάς βλέννας.
Έκθεση σε ρύπους ή σκόνη
Σωματίδια σκόνης, αιωρούμενοι ρύποι ή χημικά ερεθίζουν τον βλεννογόνο των αεραγωγών, ενεργοποιώντας τα ινωδοκύτταρα και τους υποβλεννογόνιους αδένες. Η αυξημένη παραγωγή φλέγματος λειτουργεί ως μηχανισμός φυσικής απομάκρυνσης των ξένων σωματιδίων πριν εισέλθουν βαθύτερα στους πνεύμονες.
Heals tip: Συνήθως τα φλέματα αποτελούν παροδικό σύμπτωμα, όμως όταν επιμένουν χρειάζονται αξιολόγηση.
Πώς φεύγουν τα φλέματα απο τους πνεύμονες
1. Αυξημένη πρόσληψη υγρών
Η καλή ενυδάτωση συμβάλλει στη ρευστοποίηση των εκκρίσεων, διευκολύνοντας την αποβολή τους μέσω του βήχα. Το νερό, τα ζεστά ροφήματα και τα αφεψήματα είναι ιδιαίτερα ωφέλιμα.

2. Εισπνοές υδρατμών
Οι υδρατμοί ενυδατώνουν το αναπνευστικό σύστημα και βοηθούν στη χαλάρωση των εκκρίσεων.
- Η μέθοδος με το μπολ: Γεμίστε ένα μεγάλο μπολ με βραστό νερό. Σκύψτε πάνω από το μπολ (σε απόσταση 20-30 εκατοστών για να αποφύγετε εγκαύματα) και καλύψτε το κεφάλι σας με μια πετσέτα για να παγιδεύσετε τον ατμό. Εισπνεύστε βαθιά από τη μύτη και το στόμα για 10-15 λεπτά.
- Ζεστό ντους: Κάντε ένα ζεστό ντους και μείνετε στο μπάνιο με κλειστή την πόρτα για να δημιουργηθεί ατμός.
- Συσκευή ατμοεισπνοών: Χρησιμοποιήστε μια ειδική συσκευή ατμού (vaporizer) που αγοράζετε από το φαρμακείο για πιο στοχευμένη χρήση.
Προσθήκη Αιθέριων Ελαίων (Προαιρετικά): Για ενισχυμένη δράση, μπορείτε να προσθέσετε 5-10 σταγόνες αιθέριων ελαίων στο νερό όπως Ευκάλυπτο που είναι γνωστός για τις αποσυμφορητικές του ιδιότητες και Μέντα/Peppermint που βοηθά στο άνοιγμα των αναπνευστικών οδών.
- Προσθέσετε φυσιολογικό ορό σε νεφελοποιητή
3. Αποχρεμπτικά σκευάσματα
Ειδικά σκευάσματα βοηθούν στη μείωση του ιξώδους της βλέννας και στη διευκόλυνση της απομάκρυνσής της. Η επιλογή του κατάλληλου προϊόντος πρέπει να γίνεται με βάση την ηλικία και τις ανάγκες κάθε ατόμου.
Φυτικά σκευάσματα όπως σιρόπια, σπρέι, αναβράζοντα δισκία, και άλλες μορφές με:
- Εκχυλίσματα ή βότανα όπως με θυμάρι, κισσό. Έχουν αποχρεμπτικές ιδιότητες, δηλαδή ρευστοποιούν τη βλέννα και διευκολύνουν την αποβολή της με βήχα. Επιπλέον, συχνά έχουν αντιφλεγμονώδη δράση, μειώνοντας τον ερεθισμό στους αεραγωγούς.
- NAC. Το αμινοξύ Ν-ακετυλοκυστεΐνη είναι αποτελεσματικό ενάντια στην βλέννα. Είναι ένα αμινοξύ που «σπάει» τις παχύρρευστες πρωτεΐνες της βλέννας, καθιστώντας την πιο λεπτόρρευστη. Έτσι η βλέννα απομακρύνεται πιο εύκολα και οι αεραγωγοί καθαρίζουν πιο γρήγορα.
Ειδικά όταν υπάρχει καταρροή, οι πλύσεις βοηθούν στη μείωση της βλέννας που κατεβαίνει στον λαιμό (οπισθορρινική καταρροή). Οι ρινικές πλύσεις με ισότονο διάλυμα (0,9%) ενδείκνυνται για καθημερινή υγιεινή και ήπια συμπτώματα, καθώς ενυδατώνουν και καθαρίζουν απαλά τη μύτη. Το υπέρτονο διάλυμα (2–3%) προτιμάται σε έντονη συμφόρηση, γιατί μειώνει το οίδημα και αποσυμφορεί πιο αποτελεσματικά.
Heals tip: Σωστή στάση σώματος. Η ελαφρώς ανυψωμένη θέση κατά τον ύπνο διευκολύνει την αποστράγγιση των εκκρίσεων.
Τι να αποφεύγουμε
- Το κάπνισμα και το παθητικό κάπνισμα
- Την υπερβολική χρήση αντιβηχικών χωρίς σύσταση ειδικού (ιδίως όταν υπάρχει παραγωγικός βήχας, είναι μηχανισμός απομάκρυνσης των φλεγμάτων και δεν πρέπει πάντα να καταστέλλεται).
- Την αφυδάτωση
Πότε πρέπει να απευθυνθούμε σε γιατρό;
Ζητούμε ιατρική συμβουλή εάν:
Τα φλέματα διαρκούν πάνω από 10–15 ημέρες
Έχουν πράσινο, καφέ ή αιματηρό χρώμα
Συνοδεύονται από υψηλό πυρετό
Υπάρχει δύσπνοια ή πόνος στο στήθος
Προτάσεις Heals
Συμπέρασμα
Η απομάκρυνση των φλεγμάτων βασίζεται κυρίως στη σωστή ενυδάτωση, στη ρευστοποίηση των εκκρίσεων και στη φυσική αποβολή τους τόσο μέσω του βήχα όσο και μέσω της ρινικής αποσυμφόρησης. Με την κατάλληλη καθοδήγηση και τα σωστά σκευάσματα, τα συμπτώματα μπορούν να ανακουφιστούν γρήγορα και αποτελεσματικά.
Πηγές:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8234027/
https://biomedicus.gr/expectorants-and-mucolytics-symptomata/
Συχνές Ερωτήσεις για τα Φλέματα
Πώς φεύγουν τα φλέματα σε μωρό;
Τα φλέματα στα μωρά απομακρύνονται με φυσιολογικό ορό στη μύτη, χρήση ρινικού αποφρακτήρα, επαρκή ενυδάτωση και υγρασία στον χώρο. Η ελαφριά ανύψωση του κεφαλιού κατά τον ύπνο βοηθά την αποστράγγιση. Εάν υπάρχουν δυσκολία στην αναπνοή, πυρετός ή επιμονή των συμπτωμάτων, απαιτείται αξιολόγηση από παιδίατρο.
Πώς φεύγουν τα φλέματα φυσικά;
Η κατανάλωση υγρών, τα ζεστά ροφήματα, οι εισπνοές υδρατμών και η διατήρηση υγρού περιβάλλοντος βοηθούν στη ρευστοποίηση των φλεμάτων. Το μέλι (σε ενήλικες και παιδιά άνω του 1 έτους) και η αποφυγή καπνού συμβάλλουν επίσης στη φυσική απομάκρυνσή τους.
Πώς φεύγουν τα φλέματα από τους πνεύμονες;
Τα φλέματα απομακρύνονται μέσω του βήχα, της ενυδάτωσης και της φυσιολογικής λειτουργίας του αναπνευστικού συστήματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις βοηθούν οι εισπνοές, η φυσικοθεραπεία αναπνευστικού και η αποφυγή ερεθιστικών παραγόντων. Εάν τα συμπτώματα επιμένουν, απαιτείται ιατρική εκτίμηση.
Τι σημαίνει όταν τα φλέματα δεν βγαίνουν;
Όταν τα φλέματα δεν αποβάλλονται εύκολα, μπορεί να είναι παχύρρευστα λόγω αφυδάτωσης, λοίμωξης ή ερεθισμού των αεραγωγών. Η επαρκής ενυδάτωση και η υγρασία βοηθούν. Αν υπάρχει δύσπνοια, πόνος ή παρατεταμένος βήχας, συνιστάται ιατρικός έλεγχος.
Γιατί έχω μόνιμα φλέματα στον λαιμό;
Τα μόνιμα φλέματα στον λαιμό μπορεί να σχετίζονται με αλλεργίες, ρινίτιδα, ιγμορίτιδα, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ή κάπνισμα. Η σωστή ενυδάτωση και η αντιμετώπιση της υποκείμενης αιτίας βοηθούν στη μείωση των συμπτωμάτων.
Φλέματα στον λαιμό και βήχας: τι βοηθά;
Ο βήχας βοηθά στην απομάκρυνση των φλεμάτων. Η κατανάλωση υγρών, τα ζεστά ροφήματα, η χρήση υγραντήρα και η αποφυγή καπνού μπορούν να μειώσουν τον ερεθισμό και να διευκολύνουν την αποβολή τους.
Χρειάζεται αντιβίωση για κίτρινα φλέματα;
Τα κίτρινα ή πράσινα φλέματα δεν σημαίνουν πάντα βακτηριακή λοίμωξη. Συχνά εμφανίζονται και σε ιογενείς λοιμώξεις. Η αντιβίωση χορηγείται μόνο μετά από ιατρική διάγνωση και όταν υπάρχει επιβεβαιωμένη βακτηριακή αιτία.









